1. Tìm hiểu về bệnh não mô cầu
Não mô cầu là bệnh gì?
Não mô cầu là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn này gây ra nhiều thể bệnh từ nhẹ đến nặng như gây viêm màng não mủ hoặc nhiễm trùng huyết trong đó có thể tối cấp, diễn tiến rất nhanh trong vài giờ có thể gây tử vong.
Bệnh lây truyền như thế nào?
Con người là ổ chứa mầm bệnh duy nhất. Theo nhiều nghiên cứu cho thấy có khoảng 10 – 20% người trong cộng đồng là người lành mang vi trùng.
Bệnh lây qua giọt bắn từ người bệnh hoặc người lành mang vi khuẩn khi ho, hắt hơi, nói chuyện gần hoặc dùng chung đồ cá nhân. Người sống chung nhà, ở ký túc xá, nhà trọ, làm việc chung là những đối tượng dễ bị lây.
Ai dễ bị mắc bệnh?
Mọi người đều có thể mắc bệnh, nhưng sống ở nơi tập trung đông người như ký túc xá, doanh trại… có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
Bệnh có biểu hiện như thế nào?
Triệu chứng khởi đầu giống cảm cúm bao gồm: sốt cao đột ngột, đau đầu, buồn nôn, nôn, tử ban (nốt đỏ bầm tím, lan nhanh trên da), cứng cổ, co giật, hôn mê. Ở thể nặng, bệnh có thể gây sốc nhiễm trùng, tổn thương đa cơ quan, tử vong nhanh trong vòng 24 giờ.
Bệnh có điều trị được không?
Có. Nếu được phát hiện sớm, điều trị bằng kháng sinh đặc hiệu, nhiều trường hợp có thể khỏi bệnh hoàn toàn.
2. Vì sao cần đặc biệt cảnh giác ở lứa tuổi mầm non
Trẻ mầm non là lứa tuổi có hệ miễn dịch còn non nớt, thường xuyên sinh hoạt tập thể, tiếp xúc gần với nhau nên dễ lây nhiễm bệnh. Khi mắc bệnh, diễn tiến có thể rất nhanh, chỉ trong vài giờ đồng hồ trẻ có thể rơi vào tình trạng nặng.
Chính vì vậy, việc phòng bệnh sớm, nhận biết sớm và xử trí kịp thời là vô cùng quan trọng. Mỗi cô giáo, mỗi phụ huynh chính là “lá chắn” đầu tiên bảo vệ trẻ khỏi nguy cơ bệnh tật.
3. Các biện pháp phòng bệnh hiệu quả
Bệnh lây qua giọt bắn nên cần thực hiện các biện pháp phòng bệnh như:
1. Giữ vệ sinh nơi ở, giữ thông thoáng nơi ở, nơi làm việc.
2. giữ vệ sinh cá nhân: rửa tay thường xuyên bằng nước và xà phòng; không khạc nhổ nơi công cộng; che kín mũi miệng khi ho, hắt hơi.
3. Đeo khẩu trang khi mắc bệnh hoặc tiếp xúc gần với người mắc bệnh, khi đến nơi đông người đặc biệt là đến bệnh viện.
4. Nếu tiếp xúc gần với người bệnh não mô cầu, cần thông báo với nhân viên y tế địa phương để được uống kháng sinh dự phòng.
5. Tiêm vắc xin phòng bệnh.
* Đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ cho trẻ để nâng cao sức đề kháng – cho trẻ ăn đa dạng thực phẩm, uống đủ nước, ngủ đủ giấc.
* Theo dõi sức khỏe của trẻ hàng ngày: Nếu trẻ sốt cao, mệt mỏi, xuất hiện phát ban lạ, li bì, nôn, co giật… cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức, tuyệt đối không tự ý điều trị tại nhà.
4. Vắc xin phòng bệnh có sẵn không?
Hiện nay có nhiều loại vắc xin ngừa vi khuẩn não mô cầu với các nhóm huyết thanh (serotype) khác nhau đã có mặt tại các cơ sở tiêm chủng. Vắc xin này không nằm trong danh mục tiêm chủng bắt buộc, bạn có thể tiêm ngừa nếu có điều kiện. Các biện pháp dự phòng khác đã trình bày ở phần trên hiện vẫn là các biện pháp chính trong phòng ngừa bệnh não mô cầu.
Đối tượng tiêm và lịch tiêm:
Đối tượng | Lịch tiêm |
Cho trẻ từ tròn 09 tháng tuổi, thiếu niên và người lớn ≤ 55 tuổi | - Trẻ từ tròn 09 tháng tuổi đến < 24 tháng tuổi: 02 liều cách nhau ít nhất 03 tháng. - Người từ 02 tuổi đến 55 tuổi: Tiêm 01 liều. - Tiêm nhắc sau 04 năm cho người từ 15-55 tuổi tiếp tục có nguy cơ mắc não mô cầu. |
Cho trẻ từ tròn 08 tuần tuổi đến người lớn ≤ 51 tuổi | - Từ 02 tháng đến 05 tháng tuổi + Phác đồ 04 liều cho trẻ có nguy cơ cao . Mũi 1, 2, 3 cách nhau ≥ 01 tháng . Mũi nhắc cách Mũi 3 ≥ 06 tháng, tiêm trong năm tuổi thứ 2. + Phác đồ 03 liều . Mũi 1 cách Mũi 2 ≥ 02 tháng. . Mũi nhắc cách Mũi 2 ≥ 06 tháng, tiêm trong năm tuổi thứ 2. - Từ 06 tháng đến 11 tháng tuổi. . Mũi 1 cách Mũi 2 ≥ 02 tháng. . Mũi nhắc cách Mũi 2 ≥ 02 tháng, tiêm trong năm tuổi thứ 2. - Từ 12 tháng đến 23 tháng tuổi. . Mũi 1 cách Mũi 2 ≥ 02 tháng. . Mũi nhắc cách Mũi 2 ≥ 12 tháng đến 23 tháng. - Từ 02 tuổi. . Mũi 1 cách Mũi 2 ≥ 01 tháng. . Mũi nhắc sau 02 năm cho trẻ từ 02 - 10 tuổi vẫn có nguy cơ mắc não mô cầu. . Mũi nhắc sau 04 năm cho 11 tuổi đến người trưởng thành vẫn có nguy cơ mắc não mô cầu. |
Cho trẻ từ tròn 06 tháng tuổi, thiếu niên và người lớn ≤ 45 tuổi | - Tiêm 02 liều cơ bản cách nhau từ 06-08 tuần. - Không cần thiết tiêm nhắc lại. |
Đây là biện pháp hữu hiệu nhất để phòng bệnh lâu dài. Phụ huynh nên chủ động đưa trẻ đến các cơ sở tiêm chủng uy tín để được tư vấn và tiêm phòng đầy đủ theo hướng dẫn của Bộ Y tế.